Kış aylarının en popüler ev eğlencesi Puzzle[/b]
Yapboz, çocukların zeka gelişimi için faydalı bir oyun değil sadece. Bugün yapboz yani puzzle, milyonlarca yetişkinin fanatiği olduğu, popüler bir hobi. Ortaya çıktığı ilk yıllardan bu yana, puzzle yapmaya bir başlayan, bir daha vazgeçemiyor.
Özellikle kış aylarında, bir ev eğlencesi olarak puzzlea ilgi çoğalıyor, satışlar artıyor. 10 bin parçalık olanlarıyla aylarca uğraşılıyor, ünlü tabloların reprodüksiyonları çerçevelenip duvara asılıyor. Puzzlea olan ilgi arttıkça yapımını
kolaylaştırmak, uzun yıllar korumak için çeşitli aksesuvarlar da piyasaya çıktı. İki asırdır varolan puzzle (yapboz) değişiyor, gelişiyor, yeni çeşitleri piyasaya çıkıyor. Karanlıkta parlayan neonluları, 3 boyutlu olanları, küre biçiminde
tasarlananları var. Düz zeminde değil de, dikey olarak yapılan üç boyutlu puzzlelar demode bile oldu. Diğerlerine göre pahalı olmasının ve çok zor yapılmasının payı da var bunda. Onun yerine, yeni çıkan üç boyutlu küre puzzlelara ilgi var. Ortalama
250 parçadan oluşan küre puzzlelar, çoğunlukla dünya haritası, su altı veya doğa manzarası resimli oluyor. Hem yapması kolay, hem de 360 derece dönebilen küre şekli ile görüntüsü güzel. Klasik olmuş ünlü tablolar, ünlü meydan, saray ve
köprülerin resimleri çok tercih ediliyor. Bunun en önemli nedeni bittiğinde çerçevelenip duvara asılıyor olması. Meraklıları 5-10 bin parçalık puzzlelarla uğraşıyor. Bitirmek için çelik gibi sinirlere ihtiyaç duyacağınız 18-20 bin parçalık
olanları da var. Fiyatları oldukça yüksek. Çocuklar 50-60 parçalık mini boylarıyla, bu hobide yeni olan yetişkinler 500-1000 parçalıklarla başlamalı. Puzzleın plastik değil, mukavva parçalardan yapılması da önemli. Piyasada ağırlıklı olarak
Alman Ravensburger ve Educanın ürünleri satılıyor. Educada, ünlü tabloların puzzleları ve çocuklar için tahta puzzle eğitim setleri bulunuyor. Kaplumbağa Terbiyecisi tablosunun 1500 parçalık puzzleı, DRın en çok satanlar listesinde.
Ravensburgerde özel günler, doğa manzaraları ve film kahramanlarının puzzleları var. Neon ve küre puzzle gibi seçenekleriniz de bulunuyor. Piyasada bunların dışında Clementoni, Trefl, Falcon, Heye, Castorland da diğer yabancı markaların
ürünlerini bulmak mümkün. En büyük yerli üretici Magic Toys. Çocuklar için Barbie, Garfield, Scooby Doo gibi karakterlerin lisanslı yapbozlarını üretiyor. Aksesuvarları çıktı Binlerce parçalık puzzleları yapmak
zahmetli bir süreç. Parçaları kaybetmemek, bittiğinde saklamak, korumak ayrı bir iş. Puzzlea ilgi artınca, bu sorunları ortadan kaldıracak aksesuvarlar da ortaya çıktı. Bu ürünler, puzzle yapmayı zahmetli bir iş olmaktan çıkarıp, daha eğlenceli hale
getiriyor. Halı: Puzzleı bu özel halının üzerinde yapmaya başlıyorsunuz. Ara vereceğiniz zaman halıyı rulo haline getirip, kaldırıyorsunuz. Puzzle bozulmuyor, hiç bir parçası dökülüp, kaybolmuyor. Halı, üç bin parçaya kadar
olan puzzlelarda kullanılıyor. Ravensburger ve Educada bulabilirsiniz, fiyatı 20-24 YTL arasında. Koruyucu: Puzzleınızın her bir parçasını dış etkilerden korumak ve ilk günkü gibi görünmesini sağlamak için Ravensburgerin
koruyucu cilalarını kullanabilirsiniz. Ayakkabı boyası gibi, süngerli ucuyla puzzlea sürülüyor. Mat ve parlak görünüm veren iki çeşidi var. Fiyatı 15 YTL. Yapıştırıcı: Bitmiş puzzleı çerçeveletmek veya duvara asmak için önce
yapıştırmalısınız. Yapıştırıcılar, puzzle bittikten sonra üzerine sürülüyor. Sıvı ve toz halde satılıyor. Bir şişesi bin parçalık iki puzzleı yapıştırmaya yetiyor. Sıvı yapıştırıcıyı direkt, toz olanı suyla karıştırıp, puzzleın üzerine
sürebilirsiniz. Clementoni, Fixative ve Educa markalarının ürünlerini bulabilirsiniz. Toz yapıştırıcının fiyatı 2, sıvıların fiyatı ise 11-15 YTL civarında. Büyük puzzleların çoğunda kutunun içinden yapıştırıcı çıkıyor. Askı:
Küre puzzleları masa üzerinde, rafta sergilemeniz için askılar bulunuyor. Puzzleı, bir ayak üzerinde duran askıyla masa üzerine koyabilirsiniz. Kürenin etrafına geçen ipli askıyla duvara veya yüksek bir yere asabilirsiniz. Ravensburger askılar 27
YTLye satılıyor. Nerede bulunur? Beş-10 bin parçalık profesyonel puzzle ve aksesuvarları için, Toys R Us, DR, Toyzz Shop, Megavizyon, Joker/Maxi Toys gibi zincir oyuncak ve kitap-müzik marketlere bakmalısınız.
Toys R Usın puzzle reyonları çok çeşitli. Çocuklar için Barbieli, SpiderManli, yetişkinler için Osmanlı yapıtlarının ve ünlü yağlıboya tabloların puzzleları var. 500 parçalık puzzlelar 10-20, bin parçalık 17,5-27,5, iki bin parçalık 25-45, beş
bin parçalık puzzlelar 70 ile 100 YTLye satılıyor. İnternetteki alışveriş ve hobi sitelerinde de puzzle popüler bir başlık. Aradığınız her şeyi bulabilirsiniz. Üstelik bazı sitelerden online sipariş verebiliyorsunuz ve ürün kapınıza
geliyor. Bunun için; hepsiburada.com, deppo.com, hobici.com, hobievi.com, yapbozdeposu.com, puzzledepo.coma bakabilirsiniz. İlk puzzle haritadan İlk puzzleı, 1760larda İngiliz harita uzmanı John Spilsbury yaptı.
Yaptığı haritayı bir tahtaya yapıştırıp, ülke sınırlarına göre parçalara ayıran Spilsbury, daha öğretici bir harita yarattığını fark etmiş. 1900lere dek sadece haritalardan puzzle yapıldı. 1800lerde daha kalın bir malzeme olan mukavvadan, yine
harita resimli puzzlelar üretildi. Bu döneme kadar, çocuklara coğrafya bilgisi vermek için kullanılan puzzle, 1900ün ilk yıllarında yetişkinlerin çok sevdiği bir oyun haline geldi. Bir asır önceki puzzleların parçaları birbirine tam uymuyordu.
Resimleri siyah-beyaz olduğu için uygun parçayı bulmak zordu. Kutusunda puzzleın bitmiş halinin resmi olmadığı için, tamamlandığında ortaya ne çıkacağı da bilinemiyordu. Çok pahalı olduğu için, o dönemde, yüksek gelirli ailelerin cumartesi gecesi
eğlencesi haline geldi. 1929daki ekonomik kriz, işsiz mimar ve marangozların evlerinde puzzle üretmeye başlamasına neden oldu. Üretim arttı, fiyatlar düştü. 1932de yetişkinler için mukavva puzzle üretilmesiyle birlikte iyice yaygınlaştı. Çok pahalı
olan tahta puzzle, mukavva puzzle karşısında yenilgiye uğradı. Mukavva olanlar ucuz bir ev eğlencesi olarak, ABD ve Avrupada kendine sağlam bir yer edindi.