Elinize Sağlık

Çekme

1 kg. kuzu budu
2 kase pirinç
½ kase margarin
1 çorba kaşığı salça
maydanoz
tuz
su
karabiber

Pirinç ayıklanır; tuzlu suda ıslatılır. Et dört parçaya bölünür; sekiz bardak suda haşlanır. Salça sürülür. Kapaklı ızgarada nar gibi kızartılır. İki bardak pirinç,dört bardak et suyu ile pirinç pilavı pişirilir. Kavrulmuş yağ dökülür. Kıyılmış maydanoz ve karabiber serpilir. Servis yapılır

Doğu Anadolunun en tipik yörelerinden olan Van, mutfağı ile de haklı bir üne sahip. Özellikle otlu peyniri ülke sınırlarını aşıp tanınmış dünya peynirleri ile boy ölçüşüyor. Sayın Ülker İlliye çalışmamıza katkılarından dolayı teşekkür ediyoruz.

Özgün yemekleri

Başlıca geçim kaynağı hayvancılık olduğu için Van mutfağı, et ve süt ürünleriyle biçimlenmiştir.Karayolu bağlantısından sonra yöre mutfağına sebze girmiştir. Et ve süt ürünlerinin çok tüketildiği yörede, peynir, keşkek, kavurma gibi yiyecekler çoğunlukla çömlek içinde yere gömülerek korunur.

Van ilinin en tanınmış hayvansal ürünü otlu peynirdir. Koku ve lezzet açısından öteki peynirlerden çok farklı olan otlu peynir, koyun sütü, özel bir peynir mayası ve yaylalardan toplanan dağ nanesi, kekik, sirmo (yabani sarmısak), mendo, çaşur gibi otlar kullanılarak üretilir.

Elma, armut gibi meyvalar buğdaya gömülerek saklanırken, turp, lahana, havuç gibi sebzeler ‘kuyulama’ yöntemiyle korunur. Vanda, mutfağa ‘tandırevi’ denir. Lavaş, taptapa gibi yöresel ekmekler burada pişirilir.

Taze kavrulmuş ve öğütülmüş buğdayın tereyağıyla kavrulduktan sonra bulamaç haline getirilmesiyle hazırlanan kavut, sabah kahvaltılarının vazgeçilmez yiyeceğidir. Yağda yumurtaya yörede ‘ilitme’ denir. Sengeser, murtuğa ve kelledos yörenin kavurma ile yapılan diğer özgün yemekleridir.

Arıcılık ve küçük çapta tavukçuluğun da yapıldığı ilde su ürünleri avcılığı da önemli yer tutar. Van Gölü ve diğer göllerde balıkçılık yapılır. Balık genellikle bulgur, yoğurt ve salçayla yapılan ayran aşıyla birlikte yenir.

Özellikle Van gölünün sodalı sularına uyum sağlamış bir balık olan inci kefalindan havyar elde edilir ve bu balık tuzlanarak tüketilir.

Tarım ürünleri arasında buğday, şekerpancarı, patates, arpa, lahana, kavun ve karpuz yer alır.

Zonguldak iline bağlı olan Safranbolu, akarsu vadileriyle parçalanmış olan dağlık bir araziye sahiptir. Gaslar’dan başlayarak Romalılar, Bizanslılar, Selçuklular ve Osmanlılar olmak üzere çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapan Safranbolu, 1196 yılında Türklerin egemenliğine geçmiştir. Zalifre, Taraklı, Borglu, Zafiran, Zafiranbolu olan adı zaman içinde ‘Safranbolu’ olmuştur.

Batı Karadeniz’de yer alan Safranbolu, geleneksel Türk toplum yaşantısının tüm özelliklerini yansıtan ve uzun tarihi geçmişinin de yarattığı kültürel mirası, çevresel dokusu içinde koruyan önemli bir yerleşimdir. Bu mirası kent ölçeğinde korumadaki başarısı onun dünya kenti olarak seçilmesini de sağlamıştır.

Genel özellikler

Safranbolu halkı ağırlıklı olarak geçimini tarımdan sağlar. Verimli topraklarında hemen her türlü meyva sebze yetişir. Ancak en tipik zıraat ürünleri arasında üzüm, dut ve cevizi sayabiliriz. Topraklarının önemli bir bölümü üzüm bağlarıyla kaplıdır. Ve üzüm türlerinin en makbullerinden olan çavuş üzümü burada yetişir. Üzüm dışında yetiştirilen başlıca ürünler ise buğday, arpa ve elmadır. Safranbolu, aynı zamanda önemli bir şekercilik merkezidir. Çeşitli türlerde lokum üreten imalathaneleri vardır ve ürünleri yerel ekonominin sınırlarını aşıp ülkenin hemen her yerinde bilinir. Özellikle de ortası fındıklı, kenarları rendelenmiş hindistancevizi kaplı lokumu çok ünlüdür.

Dünyanın en pahalı ve nadide baharatlarından olan safran da, ülkemizde en fazla buradan elde edilir.

Safranbolu mutfağı

Safranbolu mutfağında hamur işleri ağırlıktadır. Özellikle baklava, hemen her gün, her evde bulunur. Safranbolu baklavasının özelliği, son derece ince açılmış, 50 kat yufkadan oluşması ve içinin cevizli olmasıdır. Baklavanın katları o kadar incedir ki, üzerine altın para atıldığında, içine gömüldüğü söylenir. Börek ise mutlaka her mönüde yerini alır.

Et, kebap şeklinde susuz pişirilir ve ağırlıklı olarak kuzu eti kullanılır.

Bamya, en fazla tüketilen sebzeler arasındadır. Tazesi de, kurusu da, her mevsim sofralarda bulunur ve genellikle çorba gibi sulu pişirilir.

Safranbolu mutfağının vazgeçilmez ikilisi ise tereyağı ve cevizdir. Bu iki malzemeden biri ya da ikisi birden mutlaka yemeklerde yerini alır..

Safran

İlçeye adını veren safran, kendi ağırlığının yüzbin katı kadar sıvıyı sarıya boyayabilme özelliği olan bir bitkidir. Baharat olarak safranın sadece çiçek tohumları kullanılır.

Bu nedenle maddi değeri çok yüksektir. Yaklaşık 100 bin-140 bin çiçekten 1 kilogram kuru safran elde edilir. Çeşitli dönemlerde altından daha değerli bir ürün olarak kabul edilen safran hala dünyanın en pahalı baharatı olma özelliğini sürdürüyor.

Bir dünya kenti

Sahip olduğu zengin kültürel mirası kent ölçeğinde korumadaki başarısı Safranbolu’yu dünya kenti ününe kavuşturmuş ve UNESCO tarafından dünya mirası listesine alınmasını sağlamıştır.

(Adını bende bilmiyorum)
Adsız yemek

Yarim kilo cincile mantari
3 bas kuru sogan
1 adet yumurta
1 cay bardagi sivi yag
1 su bardagi sut
1 kg yufka
bir tutam tuz

Bir miktar sivi yag ile dogranmis soganlari pembe bir renk alincaya kadar kavurup, ardindan mantarlari ilave edip suyu cekilinceye kadar kavurunuz. 1
yumurta, 1 cay bardagi sivi yag ve bir bardak sutu derin bir kapta carpiniz.Onceden yaglanmis tepsiye yufkalarin arasina bur karisimdan surerek
yerlestiriniz. Orta kisma kavurdugunuz cincile ve sogani yayiniz. Ayni islemi diger yufkalarda da tekrarlayarak tepsi boregi gorunumune getiriniz.Ust kisma carpilan karisimdan surerek onceden isitilmis firinda pisiriniz.

Haliska

75 gr bugday unu
yarim kilo yogurt
2 tane yumurta
Bir miktar tereyagi
birkac dis sarimsak

Un, yumurta ve tuz ilave edilerek suyla hamur haline getirilir. Bu hamurdan 2 cm kalinligindan yufkalar acilir. Yufkalar, kenarlari 1cm kadar kucuk karelere seklinde kesilir. Bir tencerenin yarisina kafar su konur. Tuz ilave edilip kaynatilir. Kaynamakta olan suya hamur parcalari atilir ve karistirilarak 5 dakika pisirilir. Servis tabagina alinip uzerine sarimsakli yogurt dokulur. En ust kismina arzuya gore eritilmis tereyagi veya margarin gezdirilir.

HÖSMERIM

2 su bardagi sutun cigi
2 su bardagi misir unu
2 corba kasigi tereyagi
1 cay bardagi bugday unu
Bir tutam tuz

Sut ve tereyagi bir tavada kaynatilir. Kaynayan karisim yavas yavas karistirilarak misir unu ve bugday unu ilave edilir. Tuz eklenir. Hamur haline gelen karisim, omlet gibi cift tarafli olarak kizartilir. Servise sunulurken bal, toz seker, ve pekmez de dokerek yenilebilir.

Kaldirik Dolmasi

Ormandan yazin toplanarak kurutulan kaldirikyapragi (30-40 tane)
Yarim kilo misir unu,
bir yumurta
bir cay bardagi sut
bir yemek kasigi salca
iki bas sogan
bir fincan yemeklik yag
yarim kilo yogurt
bir kac dis sarimsak

Kaldirik yapraklari kaynar suda hafif haslanir. Bir kap icinde misir unu, sut, yumurta, bir miktar su ile karistirilarak dolma ici hazirlanir. Bu karisim gayet yumusak olmalidir.Hazirlanan ic ayni asma yapragi gibi sarilir. Tavada yag ve sogan hafif pembelestirilip salcasi konulduktan sonra biraz da su ilave edilerek sarilan dolmanin uzerine koyulup pisirilir. Pisirme islemi bitince bir tepsiye bosaltilan dolmanin uzerine bolca sarimsakli yogurt konulup servise sunulur.

Kedibatmaz

2 subardagi misir unu
2 corba kasigi tereyagi
2 su bardagi sutun cigi
100gr cevizici veya kaz cigeri

Bir tencereye 2 bardak kadar su konur. Icine tuzu da konularak kaynatilir. Kaynayan suya misir unu yavas yavas karistirilarak ilave edilir. Karistirmaya hamur hale gelinceye kadar devam edilir. Pisirme, kasigin zor hareket etmesinden ya da hamurun uzerine konulan bir koz parcasinin yapismayisindan anlasilir. Sut kaymagi ve tereyagi tavada eritilir. Bu cig sut kaymagi pembelesinceye kadar surer, pismis olan hamur kucuk paracalara ayrilarak tabaga alinir. Aralarina dovulmus cevizici konur, istenirse kaz cigeri de eklenir. Uzerine kizarmis yag dokulerek servis yapilir.

Mantar Sote

Iki adet olgun domates
bir kac tane sivri biber,
Iki bas sogan
1 kg mantar
bir kac dis sarmisak
tuz, karabiber
yarim bardak su

Mantarlar temizlendikten ve bol su ile yikandiktan sonra kucuk kucuk dogranir. Sote yapilacak tencereye veya tavanin icine bir miktar sivi ve yag konur. Once dogranmis soganlar ve kucuk kucuk dogranmis biberler embelestirilir. Kup seklinde dogranmis ve kabugu soyulmus domatesler ilave edilir. Onceden hazirlanan mantarlar da ilave edildikten sonra yarim bardak su konularak tuzu, karabiberi ve sarmisagi da ilave edilerek pisirilir.

Mengen Pilavi

yarim kg pirinc 250 gram kusbasi kuzueti
1 bardak dolusu tereyagi
1 bardak dolusu ince kiyilmis mantar
2 bas sogan
3 adet domates
8 bardak et suyu
1 kasik seker
1 tatli kasigi kekik
1 demet dereotu
1 bardak kadar ceviz ici tuz ve
karabiber

Hasladiginiz pirincleri tuzlu ilik suda bir saat bekletin. Soguk su ile iyice yikayip, suzgece alin.Tencereyi atese koyup yagin bir kismini alin, kizdirin, centilmis
soganlari ve eti ekleyin, karistirin. Birkac dakika kavurduktan sonra et suyunu bosaltin, uzerinde olusan kopugu alin, yarim saat kaynatin. Sonra pirinci, sekeri, tuzu, biberi ekleyin. 15 dakika agir ateste pisirin.Kalan yagi tavada kizdirip uzerine dokun. Kapagi iyice kapatip, bir sure sonra kekigi, dereotunu, ve cevizi uzerine serpin. Karistirin ve servis yapin.

Ogmac Corbasi

1 kg bugday unu
1 su bardagi su
1 kg sut
bir miktar tuz, ve varsa bir tablet et suyu.

Un su ile karistirilarak sert bir hamur haline getirilir. Daha sonra bu hamur elde ovularak minik minik topcuklar olusturulur. Kaynamakta olan suyun icine bu topcuklar atilarak yavas yavas karistirilip uzerine pismis sut ilave edilerek corba kivamina gelinceye kadar pisirilir. Tuz da ilave edildikten sonra servise sunulur.